"Shroom Boom”: Từ Nấm Dược Liệu Đến Làn Sóng Đồ Uống Chức Năng Toàn Cầu

1. Nấm dược liệu là gì?

Nấm dược liệu là tên gọi chung cho các loài nấm thực thụ (Fungi) có chứa các hợp chất sinh học tự nhiên có khả năng mang lại lợi ích sức khỏe, hỗ trợ phòng ngừa và điều trị bệnh, chứ không đơn thuần chỉ cung cấp dinh dưỡng như các loại nấm ăn thông thường, cũng không chứa chất gây nghiện hay biến đổi tâm trí (không chứa Psilocybin)

Các hợp chất sinh học cốt lõi bao gồm:

- Beta-glucans: Polysaccharides giúp kích hoạt và củng cố hệ miễn dịch tự nhiên, hỗ trợ sức khỏe đường ruột.

- Triterpenoids: Tăng cường khả năng kháng viêm, hạ cortisol và bảo vệ gan.

- Adaptogens (Chất thích nghi): Giúp cơ thể tự điều hòa, chống lại các tác nhân gây căng thẳng (stress) về cả thể chất lẫn tinh thần.

- Hericenones & Erinacines: Hoạt chất độc bản trong nấm Sư Tử (Hầu Thủ) có khả năng kích thích yếu tố tăng trưởng thần kinh (NGF), hỗ trợ trí nhớ và độ tập trung.

Các loài nấm dược liệu tiêu biểu đang được ứng dụng rộng rãi: Nấm Linh Chi (Reishi), Đông Trùng Hạ Thảo (Cordyceps militaris), Nấm Sư Tử / Hầu Thủ (Lion's Mane), Nấm Chaga, Nấm Vân Chi (Turkey Tail), Nấm Đông Cô (Shiitake) và Nấm Maitake.

 2. Giải Mã Hiện Tượng “Shroom Boom”

Thuật ngữ "Shroom Boom" (Sự bùng nổ của ngành nấm) khởi nguồn từ thị trường tiêu dùng Bắc Mỹ (đặc biệt là Mỹ và Canada) trong giai đoạn 2018–2020, trước khi lan rộng ra Châu Âu và Châu Á. Cụm từ này kết hợp giữa "Shroom" (tên gọi thân mật của Mushroom - Nấm) và "Boom" (sự tăng trưởng đột biến).

Theo Fortune Business Insights: “Quy mô thị trường nấm chức năng toàn cầu được định giá 33,72 tỷ USD vào năm 2025 và dự kiến sẽ tăng từ 36,61 tỷ USD vào năm 2026 lên 75,06 tỷ USD vào năm 2034, đạt tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) là 9,39% trong giai đoạn dự báo.” (1)

3. Hai Xu Hướng Tiêu Dùng Thúc Đẩy Thị Trường Đồ Uống Nấm

'Sober-Curious' (Lối sống ưu tiên sự tỉnh táo) và 'Bar bắt mạch' (Wellness/Herbal Bars) đã đóng góp tích cực vào sự phát triển và mở rộng thị trường tiêu thụ của nấm dược liệu.

- Sober-Curious dựa trên tinh thần Mindful Drinking (Uống có ý thức), thúc đẩy sự bùng nổ của dòng bia/rượu 0.0% độ cồn, mocktail cao cấp phối trộn thảo mộc, và các dòng đồ uống chức năng chứa nấm dược liệu giúp thư giãn mà không cần cồn.

- Mô hình “Bar Bắt mạch” phát triển mạnh mẽ tại Trung Quốc từ cuối năm 2025. Thay vì phục vụ cocktail có cồn thông thường, khách hàng khi đến bar sẽ được các chuyên gia Đông Y bắt mạch, xem lưỡi hoặc tư vấn sức khỏe tại chỗ. Dựa trên cơ địa (hàn/nhiệt, khí huyết, mức độ stress), "Barista" hoặc người pha chế sẽ chế biến các ly đồ uống/thảo mộc cá nhân hóa.

 4. Từ Công Nghệ Nguyên Liệu Đến Sản Phẩm Bứt Phá

- Tháng 2/2026, M2 Ingredients ra mắt M2Brew™ tại hội chợ Natural Products Expo West: nguyên liệu đầu tiên được thiết kế riêng để giữ hoạt chất nấm qua quá trình pha cà phê rang xay (drip, pod, pour-over) thay vì chỉ dùng được cho cà phê hòa tan, với công bố có thể chuyển tới 100 lần lượng hợp chất có lợi vào tách cà phê thành phẩm so với sản phẩm cạnh tranh — giải quyết đúng vấn đề hoạt chất nấm thường không qua được giấy lọc.

- Các sản phẩm như BRĒZ Flow được ra mắt vào năm 2024, sử dụng 33mg chiết xuất nấm Hầu Thủ tỷ lệ 7:1, tương đương 2.200mg (dạng micronized) trong mỗi lon nước chức năng không cồn — hàm lượng này được đánh giá thuộc nhóm cao nhất thị trường

- De Soi ra mắt “Champignon Dreams” vào đầu năm 2022, một aperitif có ga nhẹ phối Linh chi với hoa lạc tiên, định vị như lựa chọn thay thế rượu khai vị truyền thống.

 5. Thách thức & Giải pháp cho Nấm Dược Liệu trong Ngành Đồ Uống:

Với các xu hướng hiện tại, nấm dược liệu không còn là câu chuyện của một trào lưu nhất thời, mà đang trở thành một nguyên liệu mới, tiềm năng cho các sản phẩm đồ uống chức năng. Tuy nhiên vẫn còn những thách thức mà nhà sản xuất cần phải tìm giải pháp

- Rào cản Pháp lý & Chuẩn hóa: Nghi ngại về hàm lượng hoạt chất kéo theo sự thắt chặt quy định (như chuẩn Novel Food khi xuất khẩu). Đòi hỏi nguyên liệu phải có hồ sơ minh bạch và kiểm soát chặt chẽ hoạt chất sinh học.

- Thách thức Cảm quan (Sensory): Hậu vị đắng đặc trưng gây khó khăn cho việc phát triển đồ uống RTD và dạng hòa tan. Các nhà sản xuất cần ưu tiên sử dụng nguyên liệu nấm đã xử lý hậu vị hoặc tích hợp hệ giải pháp che vị (Flavor Masking System) để nâng cao chất lượng sản phẩm cuối.

Link tham khảo:

(1) Fortune Business Insights https://www.fortunebusinessinsights.com/industry-reports/functional-mushrooms-market-101511

CHÚNG TÔI LÀ ĐỐI TÁC A+ CỦA BẠN

Với nhiều năm kinh nghiệm không chỉ trong lĩnh vực cung cấp phụ gia, nguyên liệu, 3A Chemicals còn là một đối tác cung cấp giải pháp tổng thể:

• Đồng hành cùng khách hàng: Từ giai đoạn lên ý tưởng, R&D đến khi triển khai sản xuất thực tế tại nhà máy.

• Hệ giải pháp tích hợp: Kết hợp Hương + Màu + Chất ổn định trong một hệ thống nhất để rút ngắn thời gian nghiên cứu và đảm bảo tính đồng nhất.

• Bản địa hóa xu hướng: Cập nhật nhanh các chuyển động toàn cầu nhưng luôn tinh chỉnh để phù hợp với khẩu vị đặc thù của thị trường Việt Nam và Đông Nam Á